कमजोर आधार भएका विद्यार्थीलाई सीप र आत्मविश्वास दिँदै ‘बेस स्किल’ कक्षा

 सिरहा । विष्णुपुरस्थित श्री जनता माध्यमिक विद्यालय, गौरीपुरमा अध्ययनरत केही विद्यार्थीका लागि पछिल्लो समय विद्यालय केवल नियमित कक्षा र पाठ्यपुस्तकमा सीमित छैन। कमजोर आधार भएका विद्यार्थीको सिकाइ क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन हुँदै आएको ‘बेस स्किल’ कक्षा उनीहरूका लागि सिकाइ सुधारको एउटा महत्वपूर्ण माध्यम बन्दै गएको छ। विद्यालयमा सञ्चालित बेस स्किल कक्षाको दोस्रो नतिजा प्रकाशन कार्यक्रममा विद्यार्थी, अभिभावक, शिक्षक, जनप्रतिनिधि तथा विभिन्न क्षेत्रका सरोकारवालाको उत्साहजनक सहभागिता देखिएको थियो। कार्यक्रममा शिक्षा दान अभियानका अभियन्ता ध्रुव प्रसाद साह, विष्णुपुर गाउँपालिका अध्यक्ष सत्यनारायण यादव, कार्यक्रम संयोजक कृष्ण प्रसाद साह, नेपाल विद्यार्थी संघका निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य  कुमार  साह, विद्यालयका प्रधानाध्यापक प्रह्लाद यादव तथा मिथिला रत्न दैनिकका सम्पादक शिवदयाल यादव लगायतको सामूहिक उपस्थिति रहेको थियो। कमजोर आधार भएका विद्यार्थीलाई लक्षित कक्षा कार्यक्रम संयोजक कृष्ण प्रसाद साहका अनुसार विद्यालयमै अध्ययनरत विद्यार्थीमध्ये आधारभूत सिकाइ कमजोर भएका विद्यार्थीलाई पहिचान गरी बेस स्किल कक्षा सञ्चालन गरिएको हो। करिब ४० जना छात्रछात्रालाई छनोट गरी नियमित रूपमा कक्षा सञ्चालन हुँदै आएको उनले बताए। “विद्यार्थीको सिकाइ स्तर कहाँ छ भन्ने पहिचान गरेर त्यसैअनुसार सिकाइ क्रियाकलाप अघि बढाउने हाम्रो उद्देश्य हो,” संयोजक साहले बताए। उनका अनुसार कक्षामा सहभागी विद्यार्थीको प्रगति कस्तो भइरहेको छ भन्ने विषयलाई नियमित रूपमा परीक्षणमार्फत मूल्याङ्कन गरिन्छ। समय–समयमा परीक्षा लिएर विद्यार्थीको दक्षता र क्षमतामा आएको परिवर्तन पहिचान गर्ने तथा त्यसको परिणामका आधारमा थप शिक्षा, सीप र सिकाइ प्रदान गर्ने गरिएको छ। नतिजासँगै अभिभावकमा पनि उत्साह बेस स्किल कक्षाको दोस्रो नतिजा प्रकाशन कार्यक्रममा सहभागी अभिभावकहरू पनि उत्साहित देखिएका थिए। आफ्ना बालबालिकाको सिकाइ अवस्थाबारे प्रत्यक्ष जानकारी पाउने अवसरका रूपमा अभिभावकहरूले कार्यक्रमलाई लिएका थिए। विद्यार्थीको शैक्षिक प्रगतिमा विद्यालय मात्र नभई अभिभावकको भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुने भएकाले कार्यक्रमले विद्यालय र अभिभावकबीचको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने विश्वास सहभागीहरूले व्यक्त गरेका थिए। शिक्षासँगै सीपमा जोड कार्यक्रममा सहभागी जनप्रतिनिधि तथा विभिन्न सरोकारवालाले कमजोर विद्यार्थीलाई पहिचान गरेर उनीहरूको सिकाइ स्तर सुधार गर्न सञ्चालन गरिएको बेस स्किल कक्षाको प्रशंसा गर्दै कार्यक्रमको सफलताको शुभकामना व्यक्त गरे। विष्णुपुर गाउँपालिका अध्यक्ष सत्यनारायण यादव लगायतका वक्ताहरूले विद्यार्थीको शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि विद्यालय, शिक्षक, अभिभावक र स्थानीय सरकारबीच सहकार्य आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका थिए। शिक्षा केवल परीक्षामा राम्रो अंक ल्याउने माध्यम मात्र नभई विद्यार्थीमा आधारभूत ज्ञान, व्यवहारिक सीप, आत्मविश्वास र सिक्ने क्षमता विकास गर्ने प्रक्रिया भएकाले यस्ता कार्यक्रमले कमजोर आधार भएका विद्यार्थीलाई मूलधारको सिकाइमा ल्याउन सहयोग पुग्ने सहभागीहरूको धारणा थियो। एउटा प्रयास, ठूलो सम्भावना विद्यालयमा सञ्चालन भइरहेको बेस स्किल कक्षा अहिले करिब ४० जना विद्यार्थीबाट अघि बढिरहेको भए पनि यसको उद्देश्य संख्या बढाउनु मात्र होइन, ‘कुन विद्यार्थी कहाँ कमजोर छ र उसलाई कसरी सुधार गर्न सकिन्छ’ भन्ने प्रश्नको व्यावहारिक समाधान खोज्नु देखिन्छ। नियमित मूल्याङ्कन, विद्यार्थीको आवश्यकता पहिचान र सोहीअनुसार सिकाइ सहजीकरण गर्ने अभ्यासले विद्यार्थीको सिकाइमा सुधार ल्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। गौरीपुरको यो प्रयासले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश पनि दिएको छ—हरेक विद्यार्थी एउटै गतिमा सिक्दैन। तर सही अवसर, उचित मार्गदर्शन र निरन्तर अभ्यास पाए कमजोर देखिएको विद्यार्थी पनि अघि बढ्न सक्छ। त्यसैले बेस स्किल कक्षा केवल एउटा अतिरिक्त कक्षा नभई कमजोर आधार भएका विद्यार्थीलाई सिकाइको मूलधारमा ल्याउने प्रयासका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। दोस्रो नतिजा प्रकाशनसँगै विद्यालय परिवार, अभिभावक र सरोकारवालामा देखिएको उत्साहले पनि यो प्रयासलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ। कार्यक्रममा आफ्ना कलम र भौतिक उपस्थितिका साथै बैचारिक सहयोगको माध्यम बाट योगदान पुर्याउँदै आएका प्रदेश टाइम्स दैनिकका सम्पादक राम पुकार यादव र ने.बि.संघका नि. वर्तमान केन्द्रिय सदस्य अमित कुमार साह द्वव लाई सम्मान गरेका थिए ।